Nou, hij heeft het weer geflikt hoor. Mark Rutte. De langstzittende minister-president uit de Nederlandse historie. Maar at-what-cost? Het viel me deze verkiezingen op dat er best veel te zeiken viel over de beste man. Het was soms net alsof we tien jaar lang in een hel doorgebracht hadden en mensen het zich nu pas realiseerden. Ik vond dat ergens wel zielige voor de beste man. Het riekte naar ondankbaarheid. Hij doet toch zo z'n best om er het beste van te maken...
Maar goed, ik ben niet per se een aanhanger van zijn beleid, dus ik snap de kritiek ook wel. En het blijft natuurlijk verkiezingstijd. Dan ben je als zittende premier nooit veilig. Toch kon ik me er niet aan onttrekken medelijden met Rutte te hebben deze verkiezingen. Wellicht komt dat omdat het me gewoon een sympathieke kerel lijkt. Hij lijkt me bijzonder handig, intelligent, ook wel geinig en bovendien een persoon met een hoge mate van zelfcontrole.
Dit is toch gewoon een mooie lul? Ja, toch? Laten we wel wezen.
Maar juist die sterke zelfcontrole maakt het nu juist ook zo lastig. Het blijft natuurlijk een politicus. En politici zijn natuurlijk niets meer dan rattengebroed, zonen en dochters van windvanen ouders, dobbelstenen met meerdere gezichten. Je weet nooit helemaal zeker hoeveel procent van het beeld dat je van hem hebt door listige PR mannetjes in elkaar geknutseld is.
Daarom leek het me wel mooi om hem eens nader te bestuderen aan de hand van zijn favoriete boeken. Want laten we wel wezen: er is geen betere spiegel van de ziel, dan je persoonlijke boekenkast.
Gelukkig stond vrouwe Fortuna me nader, want de Volkskrant en TSUM hadden eind vorig jaar een heldere analyse opgesteld van de boekenkast van Mark Rutte. Beide hadden een screenshot gemaakt tijdens Rutte's COVID-speech eind vorig jaar. Deze werd uitgezonden vanuit zijn werkkamer in het Torentje. Met tal van zijn favoriete boeken op de achtergrond.
Natuurlijk was dat een uitgelezen mogelijkheid voor de PR poppetjes om het decor van het Torentje eens flink onder handen te nemen. Heel moeilijk zijn die cosmetische ingrepen dan ook niet om te herkennen. Zo zien we veel biografieën van oud-politici in wiens ideologisch stroming Rutte vaart. En onmiskenbaar duidelijk in beeld staat ook het boek over de MH17 ramp. Een van de donkerste dossiers uit zijn loopbaan.
Toch is het me gelukt om me een weg te banen door de PR-slijk en een aantal lastig duidbare boeken te vinden. Dit zijn boeken die niet per se direct te maken hebben met zijn politieke kleur of zijn image. Persoonlijk denk ik de aanwezigheid van die boeken dus moet getuigen van een curieuze persoonlijke interesse in die boeken. En dat is precies wat we willen hebben natuurlijk. Een stukje werkelijke persoonlijkheid van Mark Rutte.
Laten we eerst eens beginnen bij de categorisering van de boeken in zijn werkkamer. Dan kunnen vanuit dat oogpunt bekijken welke boeken wél en welke juist niets over Rutte zeggen.
De boeken in Rutte's werkkamer
1. Politieke Boeken
Het meest voor de hand liggend zijn natuurlijk de politieke boeken. Die behoren tot de infanterie van de PR-maarschalken. Die hebben ze dan ook lustig over de werkkamer gesprenkeld. Onderstaand staat een lijstje van alle politiek gerelateerde boeken die ik uit de Volkskrant/TSUM analyses kon halen. Meest opvallend zijn MH17, onderzoek, feiten, verhalen van Miek Smilde en Waarnemer, adviseur, beslisser van Uri Rosenthal. Dat laatste boek zijn de memoires van Rosenthal zelf. Hij was een van Ruttes mentoren tijdens zijn politieke loopbaan.
- Remaking One Nation, The Future of Conservatism van Nick Timothy
- De nieuwe rafelrand van Europa van Ivo van de Wijdeven
- MH17, onderzoek, feiten, verhalen - Miek Smilde
- Waarnemer, adviseur, beslisser van Uri Rosenthal
- The Room Where it All Happened van John Bolton (over Trump als president)
- Politics van Nick Clegg
- Lyndon B. Johnson-biografie van Robert Caro (schijnbaar een van Ruttes all-time-favourites)
Vind je Mark Rutte nou echt een top-politicus en wil je graag worden zoals hij? Dan is het wellicht interessant om deze boeken te lezen. Ze zullen vast veel vertellen over zijn visie, ideologie en zijn technieken. Maar dat is niet waar we in dit artikel naar op zoek zijn. Ik wil weten waarom ik hem zo een toffe peer vind. Daarom sluiten we al deze politieke boeken uit van verdere analyse.
2. Historische boeken
De tweede groep boeken die makkelijke te herkennen is, bevat uitsluitend historische boeken. Niet heel verrassend wanneer je op de hoogte bent van Rutte's academische achtergrond. Hij studeerde namelijk geschiedenis aan de universiteit van Leiden. Al deze boeken zijn dus ergens wel te linken aan zijn liefde voor geschiedenis, maar kunnen voor hetzelfde geld onder de noemer 'academische interesse' onschadelijk gemaakt worden.
Overigens stond Rutte ook nog enkele jaren voor de klas als docent geschiedenis aan een middelbare school in Den Haag. Zelfs toen hij het tot premier geschopt had. Schitterend vind ik dat. Zo heerlijk nuchter Nederlands. Een minister-president die op z'n fiets naar z'n werk gaat. Ondertussen een appeltje eet en z'n baan doodleuk combineert een dagje in de week lesgeven. Vergelijk dat eens met het showmanschap van de leiders van sommige andere landen... dan brengen we er nog lang niet zo slecht vanaf.
Enfin, de historisch boeken. Hieronder weer het lijstje. De meeste boeken zijn simpel te verklaren. Twee zijn geschreven door zijn voormalige leermeester uit Leiden, H.L. Wesseling. Andere boeken zijn hedendaagse bestsellers binnen het genre, zoals 21 Lessen voor de 21ste eeuw van Yuval Noah Harari en Grote verwachtingen van Geert Mak. Of juist klassieke werken zoals Herfsttij der Middeleeuwen van Johan Huizinga.
Maar er zat ook een pareltje tussen. Sakura, hoe een Engelsman de Japanse kersenbloesem redde van Naoko Abe. In boek dat in 2018 is uitgebracht en aandacht besteed aan de eigenaardige geschiedenis van de Japanse kersenbloesem en de rol van de Engelsman Collingwood Ingram in de redding ervan. Het boek prijkte op geen enkele Nederlandse bestsellerlijst. De kersenbloesem of Japan zijn ook niet direct te linken aan Ruttes ideologie of achtergrond. Dat stelde me dus op scherp. Waarom staat dit boek in zijn boekenkast. Ik besloot het op mijn leeslijst te zetten voor een diepere analyse.
- Scheffer, Renan, Psichari, van H.L. Wesseling. (Over drie dominante families in 19e-eeuws Frankrijk)
- De man die nee zei van H.L. Wesseling (biografie van Charles de Gaulle)
- Sakura, hoe een Engelsman de Japanse kersenbloesem redde van Naoko Abe
- Winterking, the Dawn of Tudor England van Thomas Penn
- 21 Lessen voor de 21ste eeuw van Yuval Noah Harari.
- G_rote verwachtingen_ van Geert Mak
- Herfsttij der Middeleeuwen van Johan Huizinga
3. Literaire werken
Dit is wellicht de meest persoonlijke selectie boeken die er in het Torentje te vinden viel. Ik denk dat je smaak in literare werken wel wat kan zeggen over je persoonlijkheid. Dat zijn immers boeken die je eerder voor je plezier leest dan voor je werk. In dit lijstje zien we Jozef en zijn broers van Thomas Mann. De Duitse literaire krachtpatser en tevens Nobelprijs winnaar.
- Jozef en zijn broers - Thomas Mann 1330 pages tho... Nobelprize winning author. Big fan of his work. I loved Death in Venice. Very nice.
- Huwelijksleven van David Vogel. I was very interested to read this work. It sounds very cool. Tragic. Dark. Psychological. Read about marriage live. By 19th century Russian author. And you have to know a little secret about me: I absolutely love 19th century Russian novelists. Shout out to Gogol and Tolstoj [INSERT PICTURES WITH BLUNTS AND GLASSES]. Anyway, it was insanely difficult to get a hold of this book. For some reason, the ebook was out of stock in most shops??? It's a digital file for *** sake? How can it be out of stock? Even my online library account said they removed it from their shelves. Weird must have to do something with the rights maybe. Does any of you guys know more about this?
- Stemmen van Den Haag, de door Ilja Leonard Pfeijffer en Frans Vos en Constantijn Huygens. Then finally this book of poetry. An homage to Den Haag by the famous 16th century Dutch poet Constantijn Huygens.
Oh, one book that I forgot to mention is Bureau by Voskuil. In an episode of Zomergasten he marked this as his absolute favourite book. Well why don't you read that book, you might ask? Surely that would be the best option to choose, right? Well... it's a 5500 page sledgehammer. Insane, I can't be bothered to read that... I think there are easier ways force yourself into depression. Like reading all of this guys books... [INSERT THIERRY BAUDETS PICTURE]
De drie boeken die ik heb gelezen
1. Het Bureau - J.J. Voskuil
❤️❤️❤️❤️❤️
Fenomenaal boek. Het beschrijft het wel en wee op het wetenschappelijk instituut 'het Bureau', te Amsterdam. Het perspectief wordt verzorgd door Maarten de Koning, het alter-ego van schrijver J.J. Voskuil. Vrijwel alles wat in dit boek gebeurd is, heeft daadwerkelijk plaatsgevonden. En dat is goed te merken aan de beschreven situaties. Er heerst een ontzettend kleinburgerlijk klimaat op het bureau. Er zijn erg veel kleine irritaties, wrijvingen, en conflicten die zo typerend zijn voor de kantooromgeving.
De grootste wrijving is dat meneer De Koning de wetenschap maar onzin vindt. Hij geloof niet in de dikdoenerij van promotie onderzoek en titels. Alles wat er op het instituut plaats vindt, ziet hij als een intellectuele hobby, maar niet meer dan dat. Hij probeert iedere vorm van macht te ontwijken, maar hij trekt het nog veel minder wanneer mensen die status en macht nastreven het daadwerkelijk krijgen. Dit leidt tot treffende beschrijvingen en grappig situaties. Zeker wanneer hij tegen zijn wil in vaak toch in situaties belandt waar hij toch voor meer verantwoordelijkheid moet kiezen. Hij probeert daarbij bondgenoten om zich heen te verzamelen die de wetenschap ook niet zo serieus nemen, zoals Ansing en Beerta. Maar gaandeweg voelt hij zich verraden door deze personen. Ansing neemt ontslag en verhuisd, terwijl hij Beerta er van verdenkt dat hij de wetenschap wel degelijk serieus neemt.
Waar dit boek zo goed in slaagt is dat het zo ontzettend beschrijvend blijft. De situaties worden wel vaak vanuit De Koning bezien, maar veel poespas wordt er niet aan toegevoegd. Ik vond het een heerlijkheid om te lezen. Uit het leven gegrepen, geen gekkigheid, maar de werkelijkheid in al haar rauwe saaiheid. Want pas juist in die rauwe, beschrijvende saaiheid is men in staat om er de absurditeit van in te zien.
2. Stemmen van Den Haag - Constantijn Huygens
❤️❤️❤️❤️🖤
3. 'Cherry' Ingram: The Englishman Who Saved Japan’s Blossoms - Naoko Abe
❤️❤️❤️❤️❤️
Conclusie
I'd love to imagine that this is who Rutte really is, but let's be honest. The setting of that office for the speeches was probably designed to the max by PR puppets and marketing slaves. The prominent position of the MH17 book, the many political books. I mean, books about history are also very PC, right? Cant really go wrong there.
All in all, what does this say about Rutte's personality? I don't know. I think he made some very safe choices. Classics, poetry, history. Very safe. Although maybe a tad elite-ish? The books of thousands of pages, the many classics, the Latin poetry? It definitely fits the image of a prime minister. But does it really fit the image of him trying to be 'as normal' as anyone else? Like he tries to portray by going to dance parties, watching Fury Roads etc? I don't know. I just hoped he had something very real, like the biography of Gordon or something like that.